Saul en David – Jongerendag en Landelijke Dag GKB/NB

“Saul versloeg ze bij duizenden, David bij tienduizenden” lees ik in 1 Samuel 18 vers 7.

Zou dat nu ook het verschil zijn op zaterdag 1 juni? Dan komen er tienduizenden jonge christenen bij elkaar in Arnhem op de EO-jongerendag. Een eindje verderop, in Bunschoten, verwachten ze misschien wel een paar duizend vrijgemaakte gereformeerden op de tweede ‘Landelijke Dag’ die door www.gereformeerdekerkblijven.nl (verder afgekort als GKB) en het blad Nader Bekeken (officieel: de Stichting Woord en Wereld) georganiseerd wordt.

De link tussen deze twee events wordt gevormd door Rikko Voorberg. Hij is spreker op de EO-jongerendag en werd op de eerste Landelijk Dag op 29 september 2012 aangehaald om de zorgelijke ontwikkelingen in de GKV te typeren: “Wat vanuit de Schrift wordt aangedragen wordt even geparkeerd omdat eigen drijfveren eerst lijken te komen.” (citaat site GKB).

Tegelijk is Rikko als kerkplanter en pastor betrokken bij het gemeentestichtingsproject Stroom in Amsterdam. Die gemeenschap bestaat uit ‘creatieve lichtanarchistische, open minded, überkritische Amsterdammers’ die soms ‘verrassend geïnteresserd in het verhaal van de Bijbel’ zijn, maar weinig tot niets hebben met de bestaande kerk. Over hoe je dan toch mensen bereikt met ‘het verhaal van Jezus’ en of een kerkdienst met preek daarvoor ook in de totaal andere setting van Stroom een geschikt instrument voor is – daarover voeren vader en zoon Voorberg een publieke maildiskussie in het combinummer van de Reformatie / Opbouw van 26-10-2012.

Persoonlijk moet ik zeggen, dat ik onder de indruk ben van hoe er gewerkt wordt en wat er bereikt wordt in Stroom. Als je ziet hoe het deze pioniers lukt om openingen voor het Evangelie van Jezus Christus te creëren waar het ons als gevestigde kerken niet lukt, ben ik de Geest meer dan dankbaar voor de diversiteit waarmee Hij werkt. Ik weet wel dat er veel kritiek op Stroom is. De website GKB staat er vol van. De verontrusting over de ongereformeerde manier waarop men in Amsterdam met onze kerkelijke quota omging was zo groot, dat er zelfs een handtekeningenaktie op gang kwam tegen toelating van Stroom als bijzondere zendingsgemeente binnen de GKV. Want ze hebben daar vrouwen in het leiderschapsteam en kiezen niet exclusief voor de kinderdoop. En daarmee is de toon voor het hele kerkverband gezet, tenminste volgens de medewerkers aan de website GKB en de organisatoren van de Landelijke Dagen.

Ik denk daar totaal anders over. Missionaire projekten zoals Stroom verdienen alle credits en vooral heel veel gebed. Je moet je maar geroepen voelen en durven om het Evangelie van Jezus Christus in zo’n totaal ont-christelijkte stedelijke omgeving te brengen! Mag de manier waarop het evangelie daar gebracht wordt dan ook vooral aansluiten op de eigen omgeving en niet een slap aftreksel zijn van hoe wij het hier in Assen in de gevestigde kerken al jaren lang doen? Bekijk eens het fantastische filmpje uit de serie

City to City Europe Churchplanting  over Stroom-Amsterdam via http://www.youtube.com/watch?v=qaGl6VgTUsU&list=PL99FE082350F6D44E&index=5 (ook na te kijken via de gemiste uitzendingen van de ZvK).

Wat zie je dan? Hoe een baby in een oude zinken wasteil door de mannelijke voorganger  gedoopt wordt in een samenkomst op, lijkt het, de tweede verdieping van zo’n oud Amsterdams grachtenhuis. Prachtig, denk ik dan. En zo gaat het in kerkelijk Assen niet gebeuren, weet ik meteen ook. Maar dat geeft niet. In twee werelden werkt de Geest van Jezus Christus op twee manieren aan het ene doel: het behoud van mensen door de enige naam op aarde die mensen redding biedt.

Toen ik deze maand weer over Stroom las, vielen mij twee dingen op. Allereerst: ook daar weten mensen heel goed (en misschien nog wel beter) wat zonde is. In het ND van 4 mei 2013 vertelde Rikko Voorberg dat men in Stroom op een avond het Onze Vader mocht herschrijven. Alles werd veranderd, behalve het zinnetje ‘vergeef ons onze schulden’. Tot verbazing der beschouwers. Het geeft aan, dat ieder mens beseft, dat hij zondig is, en dat we allemaal het evangelie nodig hebben. Het tweede wat mij opviel was, dat men ook in Stroom heel goed beseft dat het christelijk geloof niet vrijblijvend is. Rikko Voorberg zegt in EO-Visie 22, dat Stroom in een overgangsjaar zit.  Vanaf september beginnen ze met een kerkje. En hij roept ook de jongeren op de EO-jongerendag op om niet te wachten tot volgend jaar om God ervaren, maar daar ook werk van te maken in de dagen en weken en maanden ná zo’n fantastisch evenement.

Hetzelfde stond ook in het hoofdcommentaar ‘Massaal en eenvoudig’ van Sjirk Kuijper in het Nederlands Dagblad van 18 mei, de zaterdag voor Pinksteren. Fijn dat er zulke massa-evenementen zijn als de EO-jongerendag, stond daar. Dat is goed voor je geloof. Daarmee maak je samen de naam van God en Jezus groot. Maar na Pinksteren bouwden de 3.000 nieuwe gelovigen geen megakerk. Nee, ze ontmoeten elkaar thuis als broers en zussen in de Heer. Conclusie, aldus het ND:  “Wie met Pinksteren viert hoe royaal de Geest is uitgegoten, klaagt daarna niet over de eenvoud thuis.”  Inderdaad, want in de eigen, vaak kleine kring van christenen, met al hun vaak kleine eigenaardigheden, vindt wel de strukturele persoonlijke geloofsversterking plaats.

Tenslotte nog even over de EO Jongerendag en Landelijke Dag.

In Bunschoten zie je op 1 juni toch wel vooral bezorgde, vrijgemaakte broeders en zusters. Ik snap die zorgen wel, maar deel ze niet. Ik vind één van de kopjes in het hoofdreferaat van de eerste Landelijke Dag typerend: Altijd strijd, altijd vreugde. Ik zou het beslist omgekeerd formuleren. Er is bij mij veel vreugde en dankbaarheid voor wat ik aan geloof in onze kerken en daarbuiten zie. Dat daar ook veel vrijblijvendheid bij zit, geeft mij soms reden tot zorg.

Maar ik wil die zorg niet organiseren, zoals nu wel gebeurt. Wat dat betreft spijt het mij geducht, dat Nader Bekeken nu mede-organisator van deze Landelijke Dagen is geworden. Een kerkelijk blad vertegenwoordigt volgens mij namelijk een bepaalde stroming binnen de kerken. Maar nu maakt Nader Bekeken zich tot spreekbuis van een bepaalde stroming binnen onze kerken. Daarmee hebben we er een partijblad bij. Dát vind ik nu zorgelijk.

In Arnhem zie je vooral blije jongeren in een blije christelijke sfeer. Of ze allemaal voor de geloofsinhoud komen waag ik te betwijfelen. In de EO-visie 20 kon je de ‘jongerendag-test’ doen. Bij de vraag: ‘Wat ga je doen als de hoofdspreker Rikko Voorberg op het podium komt?’  kreeg je 1 punt voor het antwoord: ‘M’n pen en notitieboekje erbij pakken’ en 4 punten voor het antwoord: ‘Tijd om even ergens met vriendinnen te gaan pauzeren’. Maar dit laat onverlet, dat de EO-jongerendag voor veel jongeren wel hetzelfde effekt heeft als de jeugdmeetings en schooldagen voor GKV-leden in de jaren ’70 en ’80 van de vorige eeuw.

En wat Saul en David hier nu mee te maken hebben? Niet meer dan dat Bunschoten waarschijnlijk de 1000 niet haalt en Arnhem met gemak de 10.000. Verder gaat elke vergelijking mank, want de kracht van het geloof zit ‘m niet in de aantallen, toch?

 

 

JC in Klazienaveen

Vandaag, 24 mei 2013, staat er een merkwaardig bericht op blz. 3 van het Dagblad van het Noorden. Klazienaveners krijgen postkaarten van ‘JC’ kopt het lijfblad van vele Groningers en Drenthen. Wat blijkt? Meer dan tien inwoners van dit Drentse dorp hebben één of meerdere ansichtkaarten ontvangen met op de achterkant een Bijbeltekst en de initialen J.C. eronder. “Waarschijnlijk is er sprake van iemand die uit naam van Jezus deze kaarten verstuurt”, denkt de journalist van het DvhN. Opvallend vond ik wel, dat in het hele artikel niet uitgelegd wordt dat de letter C. voor Christus staat. Aan het eind trekt de journalist de conclusie, dat de religieuze kaartenschrijver waarschijnlijk via het telefoonboek aan de adressen komt. Hij of zij gebruik namelijk nooit voornamen, maar alleen de voorletters + achternaam.

Ik dacJezus-c-miniht bij dit bericht meteen: zou de anonieme kaartenstuurder een  fan zijn van Reinier Sonneveld? In 2005 schreef Reinier namelijk het vierkante, knal-groen gekleurde bijbels dagboek met de titel Jezus©. De vlot geschreven stukjes n.a.v. een Bijbeltekst (die je zelf moet opzoeken en lezen) zijn speciaal voor jongeren bestemd, maar voor iedereen goed leesbaar.

Eén van de bijzonderheden aan Jezus© is, dat Reinier een aantal krantenberichten heeft opgenomen uit de categorie ‘STREEKNIEUWS’. En waar gaat het dan over? Over het optreden van ene Jan C. uit Klazienaveen. Elke week verschijnt er wel weer een nieuw bericht over deze man in de krant. Het eerste bericht begon als volgt:

KLAZIENAVEEN – Een bruiloft afgelopen weekend in Klazienaveen heeft een onverklaarbare wending gekregen. Een van de gaste, Jan C., haalde een truc uit waardoor de ceremoniemeester plotseling zo’n 2200 flesjes bier in zijn schuurtje vond. 

Wat er vooraf en daarna gebeurde, kun je lezen in het streeknieuws op blz. 7 van het dagboek. Daarna volgen stukjes met als kop Is de koning onder ons?’; Schandaal!; Timmerman blijkt goochelaar; Jan C. kondigt nieuwe wereldorde aan; Jan C. wegens terrorisme op elektrische stoel; Grafroof Jan C.; Jan C.-fans ‘ontstellend stug’; Jan de Punk (uit het Klazienavener Kolommetje) en tenslotte “En Jan C.-fans, waar blijft die nieuwe wereldorde?”

Ik vind het bericht in het Dagblad van het Noorden over J.C. in Klazienaveen zo treffend aansluiten bij deze prachtige nieuwsberichten uit het boekje van Reinier Sonneveld, dat is het niet kan laten het hier op mijn weblog even te melden. Juist anonieme kaarten van J.C. aan willekeurige bewoners in Klazienaveen!

In vuur en vlam!

Kerkdienst GKV Assen-Peelo op Pinksteren via Radio 5

ASSEN-PEELin-vuur-en-vlamO – Pinksteren is voor de meeste Nederlanders gewoon een extra lang weekend vrij, zegt ds. Ernst Leeftink van de Gereformeerde Kerk (vrijgemaakt) in Assen-Peelo.

Meestal weet men nog wel dat er met Kerst een Kindje geboren is met de naam Jezus. Maar dat christenen rond Goede Vrijdag en Pasen zijn kruisiging en opstanding vieren, is bij veel mensen al stukken minder bekend, laat staan dat men nog weet waar het met Pinksteren over gaat?

Van oorsprong is Pinksteren een christelijk feest. Vijftig dagen nadat Jezus Christus is opgestaan, kregen de eerste christenen plotseling de Geest, letterlijk en figuurlijk. Ze werden enthousiast gelovig. Wie zette hen in vuur en vlam? En waar lopen wij vandaag warm voor?20121125ra Assen Peelo foto ds. Ernst Leeftink (5)

Op Pinksterzondag 19 mei gaat de dominee van Assen-Peelo hier verder op in.

Deze kerkdienst wordt vanaf 17.02 uitgezonden door Zendtijd voor Kerken op Radio 5 via 747 AM of op de kabel 96.8 MHz.

Nieuwe Liedboek nu al met Psalmen en al overnemen?

Op zaterdag 25 mei wordt het nieuwe Liedboek gepresenteerd. Het heeft als ondertitel meegekregen: zingen en bidden in huis en kerk. Wat gaan onze kerken (de GKV) met deze bundel doen? Ik hoor al om me heen het pleidooi om het hele nieuwe Liedboek, inclusief de psalmen, meteen na 25 mei in te voeren. Dan zeg ik: liever niet.

Als GKV-predikanten hebben we in november 2012 een introductie op het nieuwe Liedboek gekregen door Pieter Endedijk. Hij is kerkmusicus en predikant in de PKN, maar de afgelopen jaren voor zover ik begrepen heb fulltime aangesteld als coördinator voor het nieuwe Liedboek. Zijn presentatie maakte mij, door wat hij ervan vertelde én liet horen, enthousiast voor het nieuwe Liedboek.

Het blad ‘De Reformatie’ (www.dereformatie.nl) heeft op  2 mei jl. een themanummer aan het nieuwe Liedboek gewijd. Daarin schrijft Jetze Baas een informatie artikel over het nieuwe Liedboek. Lees het, zou ik zeggen, en je bent goed op de hoogte van alle ins, outs en achtergronden.

Aan het eind van zijn artikel geeft Jetze Baas een dubbele uitsmijter aan de lezer mee. Hij schrijft namelijk, dat hij het achter zeer te betreuren vindt, dat wij als GKV sinds 1984 een eigen kerkboek met psalmen en gezangen hebben, omdat we toen, 40 jaar terug, tegen het Liedboek waren.  En daarom komt hij tot het voorstel:  “Ik zou ervoor willen pleiten, vooruitlopend op de synode van 2014, om dit Liedboek in  zijn geheel te aanvaarden.”

Over deze dubbelklapper wil ik graag mijn mening kwijt, zeker omdat De Reformatie van dit item z’n ‘Stelling van de week’ gemaakt heeft: Laat plaatselijke kerken zelf beoordelen of ze het Liedboek gaan gebruiken in de eredienst of niet.  Iedereen wordt opgeroepen daarop te reageren.

1a  Vooruitlopend op de synode van 2014 het nieuwe Liedboek gaan gebruiken?

Wat mij betreft: nee, liever niet.  Waar hebben we het namelijk over? Over een periode van 9 maanden! Want dat is de tijd tussen de feestelijke presentatie van het Liedboek (eind mei 2013) en de start van de Generale Synode van Ede (februari 2014).

De landelijke Deputaten Liturgie en Kerkmuziek hebben de opdracht gekregen om met een doordacht voorstel te komen over het gebruik van het nieuwe Liedboek. We zijn weliswaar al jaren als GKV waarnemer bij het nieuwe Liedboek, de indrukken zijn overwegend positief en de tendens is aanvaarding van de bundel.  Maar deputaten hebben ook de opdracht gekregen om te kijken of er wellicht nog een aanvulling nodig is omdat een aantal gezangen uit onze gereformeerde traditie of een aantal kinderliederen en opwekkingsliederen die de afgelopen jaren furore hebben gemaakt, niet in het nieuwe Liedboek staan.

Laten we de afwegingen en de voorstellen van deputaten rustig afwachten. Als her en der kerken gewoon hun gang gaan, ontstaat er nog meer liturgische verwarring. Het is veel verstandiger om na een officieel landelijk besluit plaatselijk het Liedboek in te voeren. Zo is dat met de Nieuwe Bijbelvertaling en het nieuwe Gereformeerde Kerkboek in 2005 ook gegaan.

1b  Het nieuwe Liedboek met Psalmen en al aanvaarden?

Wat mij betreft: ik zou haast zeggen, zijn we nu helemaal gek geworden? De psalmen van het Liedboek zijn nog gedateerder dan de psalmen van ons Gereformeerd Kerkboek! De psalmen in het nieuwe Liedboek zijn allemaal ongewijzigd uit het oude Liedboek overgenomen. Ze dateren dus allemaal van de jaren ’50 en’60 van de vorige eeuw.

In de jaren ’80 kregen wij toestemming van het Liedboek om een selectie van hun psalmen in ons Gereformeerd Kerkboek op te nemen. Door deputaten en de synode is toen besloten om op kwaliteit te selecteren. Gevolg: 48 van de 150 psalmen in ons kerkboek komen uit het Liedboek. Die waren dus beter dan de berijmingen van andere, goede psalmendichters.  Maar bij de andere 102 psalmen is voor een betere en mooiere berijming gekozen.  En dat is, ook al valt over smaak te twisten, vaak terecht geweest. Bij begrafenissen en samenkomsten vergelijk altijd de verschillende versies met elkaar en meestal kom ik bij het Gereformeerd Kerkboek uit. Ik ga hier niet met voorbeelden strooien, maar noem slechts Psalm 33, Psalm 87 en Psalm 100.

We willen toch niet, omdat er een nieuw  Liedboek met prachtige gezangen komt, ook weer die  archaïsche psalmen van het Liedboek die in de jaren ’80 van de vorige eeuw al als ouderwets beschouwd werden, opeens in 2014 gaan invoeren? Dat is, als het om de psalmen gaat, pas echt terug naar de jaren vijftig en zestig!

Daar komt nog iets bij: we hebben nu 40 jaar lang de psalmen uit het Gereformeerd Kerkboek gezongen. Die zijn als psalm van de week op school door iedereen in de leeftijd tussen de 4 en 40 geleerd. Als we nu teruggaan naar een achterhaalde berijming, wordt er over 10 jaar óf geen psalm meer gezongen óf komt er alsnog een roep om een nieuwe psalmberijming.  Dat laatste lijkt me beslist geen verkeerd idee. Maar dan moet het niet zo gaan als in de jaren ’70 van de vorige eeuw. Toen moest er 10 jaar lang uit een ‘proefbundel’ gezongen worden die uiteindelijk grotendeels niet werd ingevoerd. Daardoor kan een hele generatie gelovigen (die van mijn leeftijd) geen enkele psalm uit z’n hoofd zingen zonder drie verschillende versies door elkaar te halen.

Bovendien zou ik graag een vernieuwd Gereformeerd Kerkboek willen uitgeven. Er is zeker behoefte aan een aktueel kerkboek waarin, naast de psalmen en de gezangen die niet in het nieuwe Liedboek staan, ook de belijdenisgeschriften en de nieuwe liturgische formulieren een plaats krijgen.  Wat mij betreft neemt de Generale Synode van 2014 dus een dubbelbesluit: voor de gezangen nemen we het nieuwe Liedboek en we werken aan een nieuw Gereformeerd Kerkboek met de bestaande psalmen, een aantal aanvullende gezangen en een compleet overzicht van alle belijdenisgeschriften en liturgische formulieren.

Tenslotte, en dat is mijn laatste argument om niet de psalmen van het Liedboek over te nemen: we hebben sinds we als kerken meedoen met het nieuwe Liedboek, het altijd alleen maar over het aanvaarden van de gezangen gehad. Er is dus niet eens een opdracht om ook de psalmen eventueel over te nemen. Als dat nu wel gebeurt, voorzie ik ook op het punt van de psalmen een lichte chaos ontstaan. Dan zingen we straks twee berijmingen door elkaar. Leuk hoor, die plaatselijke vrijheid, maar mag het ook nog een beetje helder zijn voor iedereen dat je in een andere vrijgemaakte kerk ongeveer nog hetzelfde zingt?

De Reformatie heeft in zijn themanummer op de voorkant staan: Zing voor de Heer een nieuw lied. Precies! Ik wil graag alle gezangen van het nieuwe Liedboek, maar zonder al die verouderde psalmen.

EEN EIGEN WEBSITE

Al een poosje liep ik met het idee in mijn hoofd om een eigen website te beginnen, met daarop de preken en artikelen die ik heb gemaakt. En vandaag is het dan eindelijk zover! Op deze site kun je binnenkort preken in verschillende categorieen (OT, NT en Heidelbergse Catechismus) en artikelen voor verschillende media vinden.

Groeten,
Ernst