EEN PREEKBEURT IN NEUHOFEN – OOSTENRIJK

Afgelopen weekend ben ik ‘even’ naar Oostenrijk op en neer gegaan. Zaterdagmorgen om twintig over zeven vertrok ik vanuit Groningen en ’s avonds om kwart voor zes middags stapte ik in Oostenijk uit bij Linz. Maandagmorgen om kwart over acht stapte ik in Linz weer op de trein en stapte om half acht ’s avond weer uit de bus bij het Achilles-terrein in Assen.  En dat allemaal voor één preekbeurt in de Evangelisch Reformierte Kirche van Neuhofen an der Krems.

Sulzfluh

Ich hebe meine Augen auf zu den Bergen. Woher kommt mir Hilfe? Meine Hilfe kommt vom HERRN, der Himmel und Erde gemacht hat.

Waarom ging ik daarheen? Allereerst: omdat ik toevallig een extra zondag vrij was. Normaal gesproken zouden we als kerken van Beilen, Hooghalen, Assen-West en Assen-Peelo dit weekend ons belijdeniskamp houden. Maar door omstandigheden kon dat dit jaar niet doorgaan, bleek vlak voor de zomervakantie. Voor de kerkdiensten in Peelo was er al preekvoorziening geregeld, dus gaf de kerkenraad mij toestemming om in Neuhofen te preken en het Avondmaal te bedienen.In Neuhofen bestaat sinds de jaren ’80 van de vorige eeuw een hele kleine gereformeerde kerk. In de eerste jaren was ds. Reinhold Widter daar predikant. De gemeente had kontakt met de GKV van Dalfsen en werd later door de SSRO (Stichting Steun Reformatie Oostenrijk) gesteund. In de jaren ’90 van de vorige eeuw kwam er meer dan 500 kilometer verderop, tegen de grens met Zwitserland, een tweede gemeente bij. Want daar, in Rankweil, woonde een gezin dat lid was van de kerk van Neuhofen. Niet echt handig natuurlijk, 500 km. verder op. Gelukkig kwam er een tweede Oostenrijkse predikant, ds. Reinhard Mayer,  die samen met dit gezin een tweede ‘Reformierte Kirche’ in Oostenrijk stichtte. In de jaren erna groeide de kerk van Rankweil naar bijna 100 leden. En kwamen er in Zwitserland (in Winterthur met ds. Thomas Reiner en in Basel met ds. Kurt Vetterli) en in Oostenrijk (in Wenen met ds. Brad Hunter) nog drie kleine kerkjes bij.

Maar de kerk van Neuhofen ging door een paar diepe dalen in de afgelopen 10 jaar. Eerst verliet ds. Widter plotseling de gemeente. Er bleven maar 20 leden achter met één ouderling, br. Günter Dreer.  In 2008 kreeg de gemeente van Neuhofen een nieuwe predikant, ds. Alessandro Brunel. Met zijn gezin kwam in Neuhofen wonen, maar na ruim een jaar bleek het predikantschap te zwaar voor hem te zijn. Gelukkig bleven hij en zijn vrouw lid van de gemeente. In 2010 kreeg Neuhofen opnieuw een predikant in de persoon van ds. Michael Meuleman, die in Nederland beroepbaar was in de Hersteld Hervormde Kerk. Met een half-Oostenrijkse achtergrond leek hij een heel geschikte persoon voor Neuhofen. Na een goede start bleek helaas, dat hij en zijn gezin het om “culturele, persoonlijke en financiële redenen geen toekomst meer in Oostenrijk” zagen, stond in het Oostenrijk Bulletin van maart 2013 en in het Nederlands Dagblad van 7 maart 2013. Vrij snel daarna is ds. Meuleman ook terug naar Nederland gegaan. Voor de gemeente van Neuhofen was dat een grote teleurstelling. Ouderling Günter Dreer schreef in het Oostenrijk Bulletin van juni 2013: We vragen ons natuurlijk soms af of God zijn genade nu aan ons onttrekt. Maar meteen erna schrijft hij, dat hij zich dat niet kan voorstellen, omdat er in Neuhofen nog steeds een kerk is waar elke zondag Gods levende woord te horen is. Dat gebeurt nu met leespreken van vooral de andere vier dominees uit Zwitserland en Oostenrijk. Die komen ook een paar keer per jaar in Neuhofen preken, maar dat zijn dus reizen van meer dan 1000 kilometer als je de heen- en terugreis bij elkaar op telt.

Vanuit Nederland gingen er vroeger af en toe predikanten naar Neuhofen en Rankweil om daar te preken. Ik zelf heb dat ook verschillende keren gedaan in beide gemeentes. Sterker nog: in 1991 zijn Karla en ik al in Neuhofen geweest om te kijken of we daar als diakonaal-missionair werker aan de slag konden. Dat is toen niets geworden, omdat ik denk dat mijn roeping toch hier in Nederland ligt.  Maar Oostenrijk heeft altijd onze warme belangstelling gehouden. En nu Neuhofen weer zo’n moeilijke periode doormaakt, wordt de komst van een dominee die Gods Woord verkondigt en het Avondmaal bedient, erg op prijs gesteld.

Hier in Nederland kunnen we ons haast niet voorstellen dat er in heel Oostenrijk en Zwitserland maar vijf (!) kleine Reformierte Kirchen zijn. En dat men in Neuhofen al zo’n 30 jaar met nog geen 12 belijdende leden en soms wat uitschieters naar boven, gemeente van Jezus Christus is. Ja, het is echt bijzonder, dat er in Oostenrijk en Zwitserland kleine kerken ontstaan en blijven bestaan waar men werkelijk bijbelgetrouw en gereformeerd wil zijn! En dat de HERE dat zegent met steeds weer nieuwe mensen die daar bij komen. Daarom ging ik graag ‘even’ heen en weer naar Neuhofen met een preek die een collega-predikant uit Nederland die in Duitsland geboren en getogen is, voor mij vertaald heeft. En ’s avonds maakte ik de ‘Gebetstunde’ mee, waar vijf gemeenteleden bij elkaar kwamen om samen de bijbelteksten bij twee artikelen uit de Westminster Geloofsbelijdenis te bestuderen en vooral om samen te bidden en te danken voor Gods liefde en zorg, omdat Hij ons zijn Zoon Jezus als Redder en zijn Heilige Geest als Trooster geeft.

‘Even’ naar Neuhofen op en neer. Het is inderdaad maar even en het is maar een klein beetje. Maar iedereen kan wat doen, ook jij! Namelijk meeleven en meebidden met deze zusterkerken. Op de website van de SSRO (www.ssro.nl) kun je veel informatie vinden (onder andere de kerkdienst die op Ned. 2 met ondertiteling is uitgezonden vanuit Rankweil) en als je het Duits een beetje beheerst, kun je op www.reformiert.at nossro-logog veel meer over de Evangelisch Reformierte Kirche lezen. Via info@ssro.nl kun je je ook abonneren op het Oostenrijk Bulletin dat 4x per jaar verschijnt. En omdat alle vijf de kerken echt heel klein zijn en ze samen wel vier predikanten moeten onderhouden, is financiële steun uit Nederland ook echt nodig. Ik zou iedereen willen vragen om deze prachtige ontwikkeling in Gods Koninkrijk te willen ondersteunen met een gulle gift.  Die kun je overmaken op giro 65688 of bankrek. 312 893 507 – beide t.n.v. SSRO te Amersfoort. Het ene DOEN (het bidden) en het andere NIET NALATEN (een gulle gift) zou ik zeggen.

SELA over de DOOP

Onze kerk in Assen-Peelo is een kinderrijke gemeente. Dus hebben we eigenlijk elke maand wel één of twee doopdiensten. Meestal van kleine kinderen uiteraard. “Want de kinderen horen evengoed als de volwassenen bij Gods verbond en bij zijn gemeente”, belijden we op grond van Genesis 17:7 met Zondag 27 van de Heidelbergse Katechismus. Gelukkig  komt het ook af en toe voor dat volwassenen zich laten dopen, want Gods beloften van vergeving van de zonden door het bloed van Christus en vernieuwing van het leven door de Geeest van Christus gelden volgens Petrus niet alleen voor de gelovigen en hun kinderen, maar ook “voor allen die ver weg zijn en die de Heer, onze God, tot Zich zal roepen.” (Handelingen 2:39).

Doopdiensten zijn bij ons in de kerk altijd blijde diensten. Het enige waar de aanwezigen soms niet blij van worden is de lengte van de dienst. Dat ligt dan meestal aan mij – ik raak nooit uitgeleerd, zeker niet als het om het inkorten van de preek gaat bij bijzondere diensten. Maar voor de rest is een doopdienst altijd één groot feest. Niet in de eerste plaats omdat het allemaal zo mooi en vertederend is. Vooral omdat bij elke doop steeds heel duidelijk wordt: GOD begint! Dat zie je bij de doop van kinderen natuurlijk het duidelijkst. Maar ook als in onze kerk volwassenen zich laten dopen, getuigen zij er altijd van, dat God al veel eerder met hen bezig was dan omgekeerd. En de doop zet dáár het stempel op: op God die Zich aan zo’n klein mensje of zo’n volwassen man / vrouw verbindt.

De doopvont van de Jozefkerk in Assen

De doop is dus het stempel van wat God belooft en niet van wat degene die ondergedompeld wordt gelooft. Daarmee ben je, denk ik wel eens, in één keer klaar met heel die diskussie over kinderdoop en volwassendoop. Als het echt waar is dat de doop Gods JA-woord aan mij is en belijdenis-doen mijn JA-woord aan God is, dan kun je nooit meer zeggen, dat je wel voor de tweede keer in je leven gedoopt mag worden. Hooguit kun je dan zeggen, zoals J.I. Packer in zijn boek ‘Groeien in Christus’: “De baptisten dragen de kinderen op (een ‘droge doop’ in de ogen van de kinderdopers) en dopen later met water. Andere protestanten dopen de kinderen en bevestigen die later met een persoonlijke geloofsbelijdenis (een ‘droge doop’ in de ogen van baptisten).” Packer zegt direct daarna: ‘Het zou niet moeilijk moeten zijn voor kinderdopers en voor volwassendopers om in wederzijds respect samen te werken, want bijbels en pastoraal gezien zijn beide praktijken (Gode zij dank) parallel van betekenis.’ Als je het daar samen over eens kunt worden, kan het niet anders of je komt uit bij het standpunt dat Packer praktiseert: óf te vroeg óf te laat maar niet dubbel!

Jammer genoeg is  Packer op het punt van de doop net even te bijbelgetrouw, zodat hij alle christen tot deze milde wederzijdse acceptatie op kan roepen. Want hij ziet, net als ik, de doop toch echt als het stempel van God op iemands leven. Een stempel zonder vrijblijvendheid, want iedere doop vraagt nadrukkelijk om een levenslang antwoord. Je ontvangt pas echt wat God belooft als je ook werkelijk in Hem, Vader, Zoon en Geest, gelooft. Vandaar dat zowel gereformeerden als baptisten twee momenten van inwijding en toewijding hebben: aan het begin van iemand leven en rond de leeftijd dat iemand volwassen wordt. Voor mij is het zonneklaar, dat bij ‘inwijding’ het stempel van de doop hoort als teken van God en bij ‘toewijding’ mijn geloofsantwoord als keus voor God. Samen vormen ze twee helften, waarbij God altijd voorop gaat en begint. Maar zolang evangelische auteurs nog schrijven: “De doop is een teken dat de mens antwoord geeft op Gods aanbod van vergeving van zonden en eeuwig leven. atuurlijk had God allang ‘ja’ tegen jou gezegd, maar nu geef je Hem jouw antwoord. Dáárvan leg je getuigenis af in de doop” (citaat uit het boek ‘Dopen en laten dopen’ van E.W. van der Poll) zal deze milde wederzijdse acceptatie er niet komen, ben ik bang. Want dan is het karakter van de doop totaal veranderd: het onderstreept niet langer Gods beloften, maar is een teken mijn geloofskeus.

KISSNu kun je hier eindeloos over diskussiëren. Maar je kunt het ook KISS houden (Keep It Stupid Simple). En daar kies ik liever voor. De doop is namelijk een KISS van Gods liefde voor jou en mij. Die liefde verandert niet dus hoef je ook nooit meer die KISS over te doen. Maar echte liefde vraagt wel om een antwoord, anders wordt het wel een wat eenzijdige relatie, en dat is nooit Gods bedoeling.

Heel mooi wordt dat onder woorden gebracht in het lied DOOP van de christelijke band Sela. Wie googelt op ‘Sela’ en ‘Doop’ vindt zowel de tekst als een prachtige uitvoering van Sela zelf op You Tube (http://www.sela.nl/liederen/76/doop.html?o). Niet alleen de uitvoering is erg mooi, ook de inhoud is bijzonder fraai en bijbels. Daarom zingen we dit lied ook graag bij een doopdienst, want of het nu om kinderen of volwassenen gaat:

In het water van de doop, zien wij hoe God zelf belooft, dat zijn Naam voorgoed aan ons verbonden is. Water dat getuigt en spreekt, van de hoop die in ons leeft, dat Gods liefde voor ons niet veranderd is.
Eén met Christus in zijn dood, gaan wij onder in de doop, overtuigd dat er bij Hem vergeving is.  Eén met Christus, ingelijfd, staan wij op van schuld bevrijd, in een leven dat voorgoed veranderd is.
Met de Heer begraven en weer opgestaan, om voor Hem te leven, Jezus’ weg te gaan. Uit het water van de doop, putten wij geloof en hoop, dat Gods trouw en liefde blijvend is. Dat Gods trouw en liefde blijvend is.
In zijn lichaam ingelijfd: Christus’ kerk die wereldwijd, is geroepen om een beeld van Hem te zijn. Mensen overal vandaan, die de weg van Christus gaan, om vernieuwd voor Hem te leven, vrij te zijn.
Reinig ons, vernieuw ons leven Heer. Heilig ons, en vernieuw ons leven Heer.
Prijs de Vader, prijs de Zoon en heil’ge Geest! Prijs de Heer met al wat leeft en adem heeft! Wat een liefde, wat een hoop! U verzegelt door de doop dat ons leven bij U veilig is. Dat ons leven bij U veilig is.

Een prachtig, bijbels lied over de doop dus. Dat het veel en vaak gezongen mag worden, elke keer als iemand voor het eerst Gods beloften op het voorhoofd gestempeld krijgt. Want deze inhoud past toch echt niet bij een (over)doop ter onderstreping van het geloof van de dopeling.

 

Over de kinderdoop schreef ik nog een paar blogs:
Wanneer laat je je kind dopen?
Te vroeg of te laat, maar niet dubbel
Kinderdoop normaal – uitstel soms – herdoop nooit